Themarecensie: De sapfische liefde in films
verschenen in LOVER juni 2009

Themarecensie: De sapfische liefde in films

Themarecensie

De sapfische liefde in films

 

Shamim Sarif is eigenlijk romanschrijfster. Ze leerde het vak van film maken om haar eigen verhalen te kunnen verfilmen, en dat leverde in 2007 zowel The World Unseen als  I Can’t Think Straight op.  Beide films draaien om de lesbische liefde tussen vrouwen met hun wortels in culturen die dat niet accepteren. Je kunt de films deze zomer zien in diverse steden tijdens de Gay and Lesbian Summertour – of als je ze daar gemist hebt op dvd.

 

Het was Donna Deitch’s Desert Hearts uit 1985, zo vertelde Sarif me, die een belangrijke inspiratie was voor haar eigen werk. Deze film was de eerste Hollywoodproductie die draait om de liefde tussen twee vrouwen en daar positief over oordeelt. Dat was nogal wat, omdat het in veel films niet zo goed afloopt met de lesbische protagonist. Zij komt op tragische wijze aan haar einde of is op zijn minst de veroorzaker van veel leed. Een mooi voorbeeld is Les Biches (Claude Chabrol, 1968), want daarin komen beide archetypes in voor. Maar ook in de cultklassier Barbarella (Roger Vadim, 1968) is the bad guy een vrouw. Op haar ‘You pretty, pretty, pretty’ tegen Barbarella ((Jane Fonda) antwoordt die verontwaardigd: ‘My name is not pretty pretty!’ Een andere exponent van het tragische lesbodom is High Art  (Lisa Cholodenko, 1998), waarin de vrouwenliefde het toch niet wint van de drugs.

 

Volgens Sarif is het bijzondere aan Desert Hearts niet alleen dat het een lesbische film is die wèl goed afloopt, maar dat het een mooie liefdesfilm is die toevallig over een lesbische liefde gaat. Zo benadert Sarif haar eigen films ook, vertelde ze. Dat is een interessant gegeven, want zouden de films van Sarif de moeite waard zijn zonder de vrouw-vrouw thematiek? Ik denk eerlijk gezegd van niet. Neem I can’t think straight, over de Brits-Indiase Leyla met moslimachtergrond en de Palestijnse Tala die eigenlijk uit Jordanië komt en een christelijke familie heeft. De hele film draaien de dames om elkaar heen. Tala kiest ervoor om toch met verloofde nummer vier in het bootje te stappen, want zo hoort het nu eenmaal. Of komt het toch nog goed?

 

Sarif roert een aantal (wereld)problemen door elkaar en giet ze in een hilarisch jasje, waardoor de uitwerking blijft steken. Maar de film is geen afrader, integendeel. Het is een lekkere, doch standaard romantische komedie, als we de poging tot engagement even buiten beschouwing laten. Tala en Leyla worden gespeeld door beeldschone actrices, die ook nog eens met elkaar tussen de lakens belanden. Al met al dus anderhalf uur ongecompliceerd kijkplezier. Maar dat plezier heeft veel te maken met het feit dat het over de lesbische liefde gaat. Was de setting heteroseksueel geweest, dan had ik de film zeker aan me voorbij laten gaan.

 

Wie een film wil zien die echt ingaat op de problemen met de sapfische liefde binnen families en culturen, kan beter Fire (Deepa Mehta, 1996) uit de videotheek halen. Of het mooie Fremde Haut (Angelina Maccarone, 2005; Engelse titel Unveiled), waarin een Iranese naar Duitsland vlucht om te ontkomen aan een razende familie.

Shamim Sarif legt trouwens wel de vinger op de zere plek met haar streven naar een film met ‘Hollywood-kwaliteit’. Buiten dat het vaak erg zoeken is naar ‘lesbische films’, zijn er maar weinig die een groter publiek aanspreken. De meeste films krijgen snel de kwalificatie ‘arthouse’ en bereiken daardoor een klein publiek – als ze al in de bioscoop draaien. Van de films die wel een groter publiek aanspreken  springt Fucking Åmål (Lucas Moodysson, 1998) misschien nog wel het meest in het oog. De film draaide in een periode dat Titanic in de westerse wereld de bioscoopranglijsten aanvoerde. Behalve in Zweden; daar omarmde men massaal de aandoenlijke film over twee tienermeisjes. En wat recenter was Loving Anabelle (Katherine Brooks, 2006) een dvd-hit, ook op Bol.com en in de Free Record Shop.

 

Gelukkig komen er de laatste jaren steeds meer lesbische films op dvd en dat is belangrijk, al was het maar omdat lesbische vrouwen zichzelf ook gerepresenteerd willen zien. Het zijn niet altijd de meest briljante films, maar vermakelijk zijn ze op z’n minst. En hoe meer aanbod, hoe groter de kans om een pareltje te ontdekken!

Time: 0.0610
Mem: 7.24MB